

یکی از مهمترین تحولات در عرصه مالیات کشور که کسبوکارها باید با دقت به آن توجه کنند، ضربالاجل پایانی برای پذیرش اسناد سنتی است. بر اساس اعلام مراجع ذیصلاح، از ابتدای دیماه ۱۴۰۴، اعتبار مالیات بر ارزش افزوده برای هرگونه صورتحساب غیرالکترونیکی عملاً منتفی اعلام شده است. این تصمیم، نه تنها یک تغییر دفتری ساده، بلکه یک تغییر بنیادین در نحوه ثبت و پیگیری تراکنشهای تجاری است که فعالان اقتصادی را ملزم به مهاجرت کامل به سامانه الکترونیکی میکند.

مهمترین پیامد این تغییر، از دست رفتن امکان استرداد یا اعمال هزینههای مالیاتی مرتبط با خریدها خواهد بود. اگر واحد تجاری تا قبل از دیماه ۱۴۰۴ نتواند صورتحساب غیرالکترونیکی خریدهای خود را به فرمت الکترونیکی تبدیل یا در سامانه ثبت نماید، امکان استفاده از اعتبار مالیات بر ارزش افزوده مربوط به آن خریدها وجود نخواهد داشت. این امر مستقیماً بر سودآوری و بهای تمامشده کالا یا خدمات تأثیر میگذارد و باید به عنوان یک ریسک مالی جدی تلقی شود.
برای درک بهتر اهمیت این موضوع، لازم است به چارچوب قانونی بازگردیم. قانون پایانههای فروشگاهی و صورتحساب الکترونیکی، زیربنای این تغییر است. این قانون، که اجرای آن در سالهای اخیر با فازبندیهای مختلف همراه بوده، اکنون به مرحله نهایی خود رسیده است. لذا، صورتحساب غیرالکترونیکی که فاقد شناسه یکتای مالیاتی باشد، از نظر قانونی فاقد اعتبار لازم برای تأیید اعتبار مالیات بر ارزش افزوده خواهد بود. برای آشنایی بیشتر با جزئیات این قانون، میتوانید به وبسایت سازمان امور مالیاتی کشور مراجعه نمایید.
با توجه به دیماه ۱۴۰۴ به عنوان خط پایان، فعالان اقتصادی نباید منتظر روزهای پایانی بمانند. شرکتهایی که هنوز اتکای اصلی آنها بر اسناد کاغذی یا فاکتورهای دستی است، باید فوراً فرآیندهای داخلی خود را برای صدور و دریافت اسناد از طریق سامانههای مورد تأیید (نظیر سامانه مودیان) بهینهسازی کنند. هر گونه تأخیر در این مسیر میتواند منجر به ثبت اشتباه یا عدم ثبت تراکنش شده و به طور مستقیم بر اعتبار مالیات بر ارزش افزوده خریدها تأثیر منفی بگذارد و انطباق مالیاتی آنها را به خطر اندازد.
این اجبار به دیجیتالی شدن، در بلندمدت به افزایش پیشبینیپذیری اقتصاد کشور کمک میکند؛ زیرا دامنه تقلبهای مالیاتی که اغلب از طریق اسناد کاغذی و صورتحساب غیرالکترونیکی رخ میداد، به شدت کاهش مییابد. با حذف کامل صورتحساب غیرالکترونیکی پس از دیماه ۱۴۰۴، شفافیت حاکم بر بازار افزایش یافته و اعتبار مالیات بر ارزش افزوده تنها به تراکنشهای ثبتشده در بستر مطمئن الکترونیکی تعلق خواهد گرفت. این روند، همسو با تحولات جهانی در مدیریت مالی مدرن است.
مهلت ارائه اعتبار مالیات بر ارزش افزوده برای اسناد غیرالکترونیکی در دیماه ۱۴۰۴ به پایان میرسد. کسبوکارهایی که به دنبال حفظ حقوق مالیاتی خود و اطمینان از صحت عملکرد خود در برابر سازمان امور مالیاتی هستند، باید اطمینان حاصل کنند که کلیه خریدها و فروشهای پس از این تاریخ، صرفاً از طریق کانالهای رسمی الکترونیکی ثبت شدهاند. عدم توجه به این مهلت، به معنای از دست دادن هزینههای مالیاتی پرداخت شده برای آن دوره خواهد بود.